نام تهران
در مورد وجه تسمیه تهران اختلاف نظر زیادی وجود دارد، پارهای از پژوهشگران «ران» را پسوندی به معنای دامنه گرفتهاند و شمیران و تهران را بالادست و پاییندست خواندهاند. برخی دگر تهران را تغییر شکل یافته «تهرام» به معنای منطقه گرمسیر دانستهاند، در مقابل شمیرام یا شمیران که منطقه سردسیر است و همچنین عدهای بر این باورند که سراسر دشت پهناوری که امروز تهران بزرگ خوانده میشود در میان کوههای اطراف، گود به نظر میرسید و بدین سبب «ته ران» نام گرفت.
روستایی که پیشدرآمد شهر تهران بوده است، پیش از اسلام نیز وجود داشته اما پس از اسلام بهتدریج نام آن معرب گردیده و از تهران به طهران تبدیل شده است اما جغرافیدانان معروف آن روزگار نیز به املای تهران اشاره نمودهاند. همزمان با جنبش مشروطه که تغییرات زیادی در ادبیات و نگارش زبان فارسی به وجود آمد، رفتهرفته املای تهران رواج یافت و پس از تاسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و تاکید آن بر املای تهران، املای دیگر (طهران) کاملا منسوخ شد.
محلهها
| محله های تهران |
تهران قدیم
| ارگ · بازار · پاچنار · پاقاپق · پامنار · چالهحصار · چالهمیدان · خانیآباد · درخونگاه · دروازه قزوین · دروازه دولت · سرپولک · سنگلج · صابونپزخانه · عودلاجان · قلعه شهر نو · قناتآباد · گار ماشین · گود زنبورکخانه · گود عربها · لالهزار · پاخط · چاله خرکشی · بهارستان · سبزه میدان · توپخانه · مسگرآباد · دروازه غار |
|
تهران امروز
|
شهرک ها
|
کوی ها
| ۱۷ شهریور · ارم · ارمکان · آزادی · افسریه · الهام · بانک سپه · بیمه · دانشگاه · دانشگاه امام حسین · زینبیه · سازمان برنامه · سیزده آبان · سینا · فراز · فردوس · کیهان · مهرآباد · مکانیر · نوبنیاد · نور |
|
معماری و شهرسازی
تهران به دلیل مرکز سیاسی بودنش زودتر از شهرهای دیگر با مظاهر مدرنیسم و ازجمله معماری مدرن آشنا شد. تغییر معماری تهران از سنتی به مدرن از دوران ناصرالدین شاه آغاز شد و به ویژه این روند در دوران پهلوی که زندگی مدرن از حصار دربار و ارگ سلطنتی خارج شد، چهره شهر را تغییر داد.
دردوران رضا شاه نیاز به تاسیس نهادهای مدرن مانند بانکها ساختمانهای دولتی و غیره بهطور روزافزونی احساس میشد. اما طراحی و اجرای ساختمان اینگونه نهادها با روشهای سنتی عملا ممکن نبود زیرا اینگونه نهادها نیازمند معماری و فضاهای خاص خود بودند. معمارانی که در این دوره پیشروی آوردن معماری اروپایی به تهران بودند یا خود اروپایی بودند یا دانشآموختگان دانشگاههای اروپا. از جمله این افراد میتوان از نیکلای مارکف معمار گرجستانی الاصل دانشآموخته دانشکده هنرهای زیبای سن پترزبورگ، ماکسیم سیرو، آندره گدار معمار فرانسوی، محسن فروغی معمار ایرانی، گابریل گورکیان معمار ایرانی ارمنی که در اروپا هم معمار شناختهشدهای بود و معماران ایرانی ارمنی دیگر چون وارطان هوانسیان، پل آبکار، اوژن آفتاندلیانس و قلیچ باقلیان نام برد. در این دوره معماریی در تهران بروز کرد که در کالبد مدرن بود اما در تزیینات و نماسازیهایش از معماری سنتی یا باستانی ایران الهام گرفته شده بود. از شاخصترین نمونههای این معماری میشود به ساختمان کاخ شهربانی در محوطه میدان مشق یا باغ ملی اشاره کرد.
در سالهای بعد دوره پهلوی نیز، ویکتور گروئن آمریکایی طراحی پلان شهری نواحی شمال تهران بین سالهای ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۷ را بر عهده داشت. برخی منابع از طرح وی با نام «طرح جامع تهران» نام بردهاند.
منبع
ویکی پدیا |